Liebi Anwesendi, liebi Solothurnerinnen und Solothurner
I stoh hüt vor Ihne a üsem Nationalfirtag.
Für mi isch es e Premiere, vor so vilne Lüüt dörfe z stoh und e Rede dörfe z halte. Am 1. August dänke mir zäme zrugg – a d Anfäng vo üsem Land, a d Idee vo Freiheit, Zämehalt und dr Mut, selbstständig z entscheide.
Im Vorus ha ig mir Gedanke über die Red gmacht. Was wird am 1. Auguscht gseit? Was möcht i wiitergäh? Was möcht s Publikum ghöre? Und wie verpack ig das spannend?
I ha mou bi mine Fründe und Bekannte nochegfrogt: «Was würdsch du gern are 1. Augustrede ghöre?» I ha verschiednigi und diversi Reaktion becho. D Red söu nid zu politisch si. Glichzitig söu d Red nid längwilig si und öbis vermittle wo me sich cha dri ine versetze. Kurz und knapp söu si si. Ig söu über d Schwiiz rede und wie guet mirs do hei, über üsi Gmeinsamkeite, s Mitenand und d Zuekunft. Und eifach über öbis Positivs.
Die Rotschläg hani wöue mitiibezieh und glichziitig mini eigeti Note mitgäh. Dorum möcht i hüt vom Wandel rede – vom Wandel, wo möglich isch und wo mir zämme gstalte chöi. Mängisch hani drum s Gefüehl, dass mir üs hüfig uf negativi Veränderige fokussiere, wie zum Bispil, d US-Zöll für d Schwiiz wo hüt dütlch höch usgfalle si, die negative Iiflüss vo de neue Medie, d Polarisierung, Zuekunftsängscht oder ou Krieg und Unsicherheit. Doch was isch mit de guete Veränderige, wo mir als Gsellschaft erreicht hei? Was het dr Wandel, dr Übergang vo eim Zuestand zum andere, brocht, damit mir jetzt do si, wo mir si?
Es chürzlichs Bispiel für sone positive Wandel isch d Frauefuessball-EM ir Schwiiz, wo tuusigi vo Lüüt vore Bildschirm und i d Stadien glockt het. Mit Zueschauerrekorde und usverchaufte Stadie wachst der Frauefuessball zum ne echte Publikumsmagnet. S Viertelfinal vor Nati hei meh als 900’000 Mönsche uf SRF zwei vore Fenseh brocht und s Stadium isch usverchaufte gsih – Wert, wo schüsch nur bi Männer-Endrundene oder bim Roger Federer im Wimbledon-Final erreicht worde si. Es isch schön z gseh, wie e Sportart, wo vo Männermannschafte dominiert isch, doch e Wandel durchlaufe het und d Herze vo aune Mönsche berüehrt. Aber es isch nid nur es Zeiche füre Frauesport sondern ou e Event gsih wo üs als Nation geeinigt het und alli Bürgerinne und Bürger zämegschweisst het. Egal vo welem Hintergrund oder vo welere Sprochregion ir Schwiiz öber chunnt, so vilne Lüüt i rote Schwiizerlibli bini a de Matchtäg uf de Strosse begägnet. Aber Wandel passiert nid nur i grosse Bewegige oder bi grosse Events. Er passiert ou im Chliine – im Alltag.
Wär hät vor 30 Jahr dänkt, dass mir einisch dr Bioabfall trenne, Glas zum Container träge und d Joghurtdeckeli no abchnüble zum se is Alu zdue? Früecher het me eifach alles i die glichi Tonne gschmissen – fertig. Hüt isch das anders. Mir hei’s Recycling im Griff: PET, Karton, Batterie, Altöl – für fascht alles gits e Box oder e Container. Und das isch nid öppe vom Staat erzwunge worde, sondern vo Individue, Vereine und Gmeinde selber mittreit worde. Aber es goht no wiiter: Immer meh Lüüt produziere ihre eiget Strom ufem Dach, fahre ökologisch mit em ÖV oder Velo, oder versueche, weniger Food Waste z betriibe. Ou das si Bispiel vom Wandel, wo üsi Welt hüt positiv prägt hei.
Es het aber nid nume gsellschaftlichi Wandel uf dr nationale Ebeni gäh. Ou üsi Stadt het sich veränderet. S Agebot het sich sehr usbaut. Wos doch früecher nur s «Loch» im Wiincheller vor Bürgergmeind gäh het heimer hüt mit em Aaremürli e richtigi Barmeile. Nid nur das, aber üsi Stadt lebt ou als Kulturstadt immer meh und es git so vili Agebot wie no nie. D Solothurner Filmtäg im Winter si immer es Highlight und d Literaturtäg im Sommer zieh tuusigi vo Lüüt nach Solothurn. D Biertäg gits si 21 Johr und ou d Kulturnacht het das Johr Rekordzahle verbuecht bis hi zu de Barocktäg, wo ire Wuche mit emne riesige und spannende Programm stattfinde. All das treit zu Solothurn bi, indem sie die kulturelli Vielfalt, aber ou gesellschaftlichi Theme sowie lokali und internationali Vernetzig förderet. Das alles stärkt üsi Stadt als lebendige Kulturstandort.
Vüu wär ohni Wandel gar nid möglich gsih – nur drum stöh mir hüt do wo mer si. Wandel isch nid immer grad mit Applaus empfange worde. Im Gägeteil: Er isch oft unbequem, und mängisch wird er zerscht ou abglehnt. Aber unzähligi Biispil zeige, dass Veränderig möglich isch – und vor allem positiv isch. Ou, wenn mir i üsere Gschicht zrugg gö, het Wandel bereits vüu Muet brucht und vüu Guets bewürkt.
Zum Bispiel ganz am Aafang vo üsere Gschicht, dört het dr Widerstand gege d Habsburger eigeni Recht und es neus Selbstbewusstsi hervorbrocht, agfange i de drü Urkantön und bald i dr ganze Schwiz. Oder wie bim ehemalige Basler Bürgermeischter Wettstein, wo 1648 im Weschtfälisch Friede mit Diplomatie d Unabhängigkeit vor Schwiiz erreicht het. Nid dür militärischi Gewalt, sondern mit Verstand, Härti und Vision. I ha nur es paar Bispiel vo Sache gnennt wo sich positiv gwandlet hei. D Lischte chönnt no ewigs läng si. Doch wetti säge, dass Wandel ou immer d Initiative vo einzelne Lüüt brucht, wo nächer id Unterstützig vore Mehrheit übergeit. Das zeigt: Wenn me öppis wet verändere, muess me zerscht selber hinstah – für sich selber und für die, wo no chöme.
Das isch wichtig und möglich, ou wöu mir ir Schwiiz die direkti Demokratie chöi läbe. Mir hei nid nume d Möglichkeit, sondern ou d Verantwortung, üsi Stimm z’nutze. Jedi und jede vo üs cha die politischi Landschaft mitgstalte – mit Initiative, Referende oder ganz eifach mit em Gang zur Urne. Aber nid nur politisch chöi mir dr Wandel und Veränderige aastosse, sondern ou bi üs oder üsem Bekanntekreis. Villicht isch es s Engagement im Verein, s Hobby wo me scho lang het wöue usprobiere oder d Usenandersetzig mit neue, für eim selber bisher unbekannte Theme.
Für das wünsch ig mir biz meh Muet und Selbschtvertraue vo jedere einzelne Person. Mir chöi d Welt aui biz besser hingerloh und mir müesse nid id Resignation vo däm wo momentan weniger guet lauft versinke. Näme mer doch die Chance und näme dr Wandel selber id Hand. Und Löt üs d Gegenwart muetig apacken – mit Zueversicht und mit em Vertraue, dass am Schluss doch immer alles Guet chunnt.
I däm Sinne danki au allne Mithelfenden für dä grossartig Aalass. Schön heit dr zueglost. I wünsche euch e wunderschöne reschtliche 1. Auguscht und nächer vüu Fröid bim Füürwerk mit öichne Liebste. Merci